Harmen de Hoop
"Thuis betekent aan de ene
kant dat je allerlei gewoontes
aangeleerd krijgt, die je
misschien in een andere
context kunt afleren of
veranderen. Maar dat doe je
meestal dus niet. Dat is het
idee van thuis voor mij. De
gewoontes die je aangeleerd
krijgt. Al die automatismen die
je bewust en onbewust hebt."
 'Water halen’, Lankforst, Nijmegen, 2003
Het werk van Harmen de Hoop ziet er niet uit als kunst.
Het wordt soms niet eens door mensen opgemerkt. Zijn
vroegere werk bestond vaak uit een verandering op een
bepaalde locatie, meestal in een stad. Hij voegde daar iets
toe, haalde er iets weg, verschoof iets. Zo schilderde hij in
Barcelona de lijnen van een basketbalveld op de fundering
van een afgebroken gebouw, bevestigde hij in Amsterdam
een prullenbak op een van de palen van een goal en
schroefde hij in Frankrijk een plank met een rij kapstokhaken
onder het viertalige welkomstbord op de weg naar het
skioord Col du Corbier. Misschien bestaan deze ingrepen, en
alle andere ingrepen die hij op allerlei plaatsen in de wereld
maakte, nog steeds. Misschien ook niet.
Het werk van De Hoop is verbonden met het functioneren
van de stad, met het gedrag van mensen in een stedelijke
omgeving. Hij levert daar commentaar op, wil het daarover
hebben door in de hoofden van mensen beelden en ideeën
op te roepen. Vaak is een foto van de betreffende ingreep het
enige tastbare dat er overblijft.
Beeldende kunst is voor De Hoop zijn persoonlijke reactie op
de maatschappij of op de dingen om hem heen. Het gaat hem
er niet om iets moois te maken: "Nee, het is echt reflectie,
nadenken over hoe het allemaal gaat, en dus over je eigen
positie als mens in een stedelijke context. Ik zie het eigenlijk
als een equivalent van filosofie". Als resultaat van zijn analyse
en reflectie maakt hij iets, voegt hij iets toe of laat hij een
handeling uitvoeren, en creëert zo visuele discussiestukken.
In zijn recentere werk spelen mensen een rol. Hij kiest een
plek en bedenkt een handeling. Vervolgens zoekt hij een
personage dat die handeling op die plek voor hem uitvoert.
De serie foto’s die tijdens de Alhambra-tentoonstelling te
zien is, is het verslag van een dergelijke actie.
Je kunt zijn foto’s lezen als een reeks stills uit een film. Op de
eerste foto zie je een Surinaamse vrouw in een groene omgeving.
Ze is bij een waterplas jerrycans met water aan het vullen.
Zonder informatie van de andere acht foto’s kun je denken
dat de vrouw drinkwater gaat halen zoals ze dat op die
plek misschien vaker doet. Als je alle foto’s hebt bekeken,
weet je niet meer wat er aan de hand is. Uiteindelijk zie je de
vrouw een flatgebouw binnengaan. Over wat ze daar met het
water doet, kun je alleen maar gissen. Het gaat er ook niet
om wat ze met het water doet. De Hoop wil water en de
gewoontes rondom water ter discussie stellen. Gewoontes
die bij ‘thuis’ horen en die aangeleerd zijn op en zelfs voor
een bepaalde locatie. Gewoontes die per cultuur verschillen
en die met een cultuur meeverhuizen naar ongeacht welke
andere locatie.
Harmen de Hoop (Utrecht, 1959) studeerde enkele jaren bouwkunde aan de Technische
Universiteit Delft. Bovendien volgde hij gedurende een jaar de kunstopleiding Ateliers ’63 in
Amsterdam. Hij reist over de hele wereld en verhuist ook binnen Nederland regelmatig om zijn
locatiegebonden werk te kunnen realiseren. Momenteel woont hij in Rotterdam.
INTERVIEW
Hanna Muris |
|
