Bert
Sissingh
"Thuis is de moeder van
alle woningen."
‘Le facteur de la vérité’, 2002. Foto. Courtesy Cokkie Snoei, Rotterdam
Bert Sissingh maakte in de jaren negentig een serie foto’s
van zichzelf en zijn ouders, getiteld The End of History. Na
het overlijden van zijn moeder volgt de serie Family of Man
en inmiddels werkt hij met zijn vader aan een derde serie
L’Age d’Homme. In het Alhambra-project wordt werk uit deze
drie series getoond.
De Hollandse interieurs van Sissingh lijken op het eerste
gezicht gewone snapshots van een gezinsleven. Maar al
gauw zie je dat er meer aan de hand is. Het zijn geënsceneerde
taferelen, je kijkt naar een toneelstukje. De foto’s roepen
allerlei vragen op en hoe langer je kijkt, hoe meer vragen zich
opdringen. Wie is die jongen, rechts op de foto? Is dat de kunstenaar
zelf? Zijn dat zijn ouders? Ja, natuurlijk zijn dat zijn
ouders. Maar zijn het ook zijn echte ouders? Ik denk het wel.
Zou hij ook echt nog bij zijn ouders in huis wonen? Dat zal wel
niet. Wat doen ze daar nou eigenlijk? Dat zie je toch. Nou ja...
wát zie ik dan?
Het zijn herinneringen die in beeld gebracht worden. Herinneringen
aan Sissinghs jeugd, herinneringen aan zijn ouders
en herinneringen aan zijn opvoeding. Uiterst persoonlijke
dingen zou je zeggen. Maar er is meer. Doordat Sissingh
zichzelf als ‘groot kind’ fotografeert, hebben zijn beelden een
vervreemdende werking en wordt het persoonlijke getransformeerd
tot iets met een meer algemene zeggingskracht.
Sissingh draagt met zijn ‘kiekjes’ een beleving over. De beleving
van een generatieconflict en van hoe het is om op te
groeien in een bepaalde klasse, in een burgerlijk milieu, in
een typisch Hollandse naoorlogse setting. Die algemene
situaties kunnen ook weer geďnterpreteerd worden. De titels
sturen de kijker soms al een bepaalde kant op. Er is een foto
waarop de moeder aan het afwassen is, terwijl vader en zoon
afdrogen. De vader heeft zijn rug naar vrouw en zoon
gekeerd. De zoon trekt de strik van zijn moeders schort los.
Zonder de titel, ‘L’Histoire d’Amour’, zou de situatie uitgelegd
kunnen worden als een flauw plagerijtje van een kind.
De titel maakt dat je er meer achter zoekt. Een liefde tussen
moeder en zoon? Als je op andere foto’s vader en zoon met
elkaar ziet vechten - weliswaar op een humoristische wijze -
wordt de gedachte versterkt dat er sprake is van een verwijzing
naar de tragedie van Oedipus. Veel foto’s hebben iets
lacherigs. De twee mannen, elk met zijn eigen winkelwagentje,
die elkaar proberen te verdringen om de eerste te zijn;
het onwillige gezicht van de zoon die zijn moeder helpt met
het knotjes draaien van strengen wol; de nette blauwe pyjama’s
van vader en zoon terwijl vader de nagels van zijn zoon
knipt. De humor maakt dat het werk, ondanks de vele mogelijke
betekenissen, niet loodzwaar wordt.
Fotografie is het medium bij uitstek voor het werk van Sissingh.
Het zogenaamde realisme van de fotografie is voor
hem een middel om betekenis of betekenissen over te brengen.
En daarom is Bert Sissingh geen fotograaf maar beeldend
kunstenaar.
Bert Sissingh (Den Haag, 1956) was jarenlang amateurfotograaf en begon in 1992 zijn opleiding
aan de Rietveldacademie. Daar koos hij de afdeling Autonoom. Uiteindelijk kwam hij weer terug
bij het medium fotografie, waarop hij in 1996 afstudeerde. Bert Sissingh woont en werkt in
Rotterdam.
INTERVIEW
Hanna Muris
|
|
